Ngày 28/10/2026, tại TP.HCM, Triển lãm “Từ bản vẽ đến biểu tượng” mở ra hành trình khám phá Dinh Độc Lập từ những ý tưởng kiến trúc ban đầu đến một công trình mang dấu ấn đặc biệt trong lịch sử dân tộc. Không chỉ giới thiệu giá trị nghệ thuật và tư duy thiết kế, triển lãm còn góp phần kể lại câu chuyện lịch sử qua từng đường nét, không gian và chi tiết kiến trúc của di tích.
Các đại biểu, khách mời tham quan triển lãm.
Từ ý tưởng trên bản vẽ đến công trình kiến trúc độc đáo
Dinh Độc Lập từ lâu đã trở thành một trong những địa danh tiêu biểu của TP.HCM, gắn liền với những bước ngoặt quan trọng của lịch sử Việt Nam hiện đại. Tuy nhiên, đằng sau diện mạo quen thuộc của công trình là cả một quá trình hình thành, sáng tạo và lựa chọn ngôn ngữ kiến trúc đầy dụng ý.
Triển lãm “Từ bản vẽ đến biểu tượng” hướng sự chú ý của công chúng về hành trình ấy, bắt đầu từ những nét vẽ thiết kế, các phương án tổ chức không gian đến hình hài hoàn chỉnh của một công trình kiến trúc mang giá trị lịch sử đặc biệt.
Dinh Độc Lập hiện nay được xây dựng theo thiết kế của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người Việt Nam đầu tiên đoạt giải Khôi nguyên La Mã về kiến trúc. Công trình được khởi công năm 1962 và khánh thành năm 1966. Trong quá trình thiết kế, kiến trúc sư đã thể hiện tư duy kết hợp tinh thần kiến trúc hiện đại với những yếu tố văn hóa phương Đông, tạo nên diện mạo riêng biệt cho công trình.
Qua góc nhìn của triển lãm, bản vẽ không còn đơn thuần là tài liệu chuyên môn dành cho giới kiến trúc. Mỗi đường nét, tỷ lệ và cách bố trí không gian đều có thể trở thành manh mối giúp người xem hiểu rõ hơn về tư duy sáng tạo, quan niệm thẩm mỹ và bối cảnh hình thành công trình.
Khi kiến trúc trở thành ngôn ngữ của lịch sử
Điểm đáng chú ý của Dinh Độc Lập nằm ở sự kết hợp giữa công năng, hình thức kiến trúc và những ý nghĩa văn hóa được gửi gắm trong thiết kế. Hệ thống mặt đứng, các mảng đặc – rỗng, không gian nội thất cùng cách tổ chức cảnh quan tạo nên tổng thể hài hòa, vừa thể hiện tinh thần hiện đại, vừa gợi nhắc những giá trị truyền thống.
Thông qua việc tiếp cận công trình từ bản vẽ đến không gian thực tế, khách tham quan có cơ hội nhìn nhận kiến trúc như một dạng tư liệu lịch sử. Công trình không chỉ phản ánh trình độ thiết kế và xây dựng của một giai đoạn, mà còn lưu giữ dấu ấn của bối cảnh chính trị, xã hội và văn hóa đã góp phần tạo nên hình hài của nó.
Đại biểu tham quan không gian trưng bày
Chính sự giao thoa giữa nghệ thuật kiến trúc và lịch sử đã làm nên sức hấp dẫn lâu dài của Dinh Độc Lập. Từ một công trình từng giữ vai trò trung tâm quyền lực của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, nơi đây trở thành địa điểm gắn với sự kiện ngày 30/4/1975, đánh dấu sự kết thúc chiến tranh tại Việt Nam và mở ra một giai đoạn lịch sử mới.
Ngày nay, Dinh Độc Lập không chỉ là điểm đến tham quan mà còn là không gian giáo dục truyền thống, nghiên cứu kiến trúc và tìm hiểu lịch sử dành cho nhiều thế hệ.
Đưa di sản đến gần hơn với công chúng
Với chủ đề “Từ bản vẽ đến biểu tượng”, triển lãm gợi mở cách tiếp cận di sản thông qua sự kết nối giữa tư liệu, kiến trúc và câu chuyện lịch sử. Thay vì chỉ chiêm ngưỡng công trình từ bên ngoài, người xem được khuyến khích tìm hiểu sâu hơn về quá trình hình thành, những ý tưởng thiết kế và các giá trị làm nên bản sắc của di tích.
Đây cũng là cơ hội để thế hệ trẻ tiếp cận di sản bằng một góc nhìn trực quan, sinh động hơn; qua đó nhận thức rõ hơn mối liên hệ giữa sáng tạo kiến trúc, ký ức cộng đồng và trách nhiệm bảo tồn những giá trị lịch sử.
Trong bối cảnh đô thị không ngừng phát triển, việc giới thiệu và diễn giải di sản bằng những hình thức trưng bày phù hợp có ý nghĩa quan trọng. Những bản vẽ, hình ảnh và tư liệu kiến trúc, khi được đặt trong mối liên hệ với lịch sử, không chỉ giúp công chúng hiểu một công trình đã được tạo dựng như thế nào mà còn lý giải vì sao công trình ấy tiếp tục có ý nghĩa đối với xã hội hôm nay.
Lễ khai mạc Triển lãm “Từ bản vẽ đến biểu tượng” ngày 28/10/2026 là dịp để công chúng nhìn lại Dinh Độc Lập từ một góc độ khác: không chỉ như một chứng nhân lịch sử, mà còn như thành quả sáng tạo kiến trúc mang đậm dấu ấn văn hóa Việt Nam.
Từ những nét vẽ đầu tiên đến biểu tượng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, Dinh Độc Lập cho thấy giá trị của di sản không chỉ nằm ở tuổi đời hay những sự kiện từng diễn ra, mà còn ở khả năng tiếp tục kể chuyện, khơi gợi suy ngẫm và kết nối quá khứ với hiện tại. Đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc mà triển lãm hướng đến: giúp công chúng hiểu hơn, trân trọng hơn và cùng chung tay gìn giữ một di sản đặc biệt của TP.HCM và đất nước.
Thu Hương