TP.HCM, ngày 23/7/2026 – Trong dòng chảy mạnh mẽ của chuyển đổi số, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa không còn giới hạn trong những không gian trưng bày truyền thống. Với chủ đề "Chạm vào di sản – Hành trình số hóa văn hóa và du lịch TP.HCM", do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM phối hợp với Đài Truyền hình TP.HCM (HTV) và Hãng phim TFS tổ chức đã mở ra diễn đàn kết nối giữa văn hóa, công nghệ và du lịch, góp phần lan tỏa những giá trị di sản của thành phố bằng những phương thức tiếp cận hiện đại.
Chương trình quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia văn hóa, doanh nghiệp công nghệ, đại diện ngành du lịch cùng đông đảo sinh viên, người làm sáng tạo và công chúng yêu di sản. Với chủ đề "Chạm vào di sản", sự kiện không chỉ giới thiệu những thành tựu trong công cuộc số hóa di sản văn hóa mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ sinh thái văn hóa số, đưa TP.HCM trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch thông minh.
Ông Nguyễn Ngọc Hồi-Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM phát biểu tại sự kiện
Ông Hồi cho rằng bên cạnh việc nâng cao trải nghiệm, số hóa còn tạo điều kiện lưu trữ và bảo tồn nguồn tư liệu quý trước những tác động của thời gian và môi trường. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu số về hiện vật, tài liệu, kiến trúc và các giá trị văn hóa phi vật thể giúp công tác nghiên cứu, quản lý và quảng bá được thực hiện hiệu quả hơn. Đây cũng là nền tảng để kết nối dữ liệu giữa các bảo tàng, thư viện, trung tâm lưu trữ và ngành du lịch, hình thành hệ sinh thái văn hóa số phục vụ cộng đồng.
Thông qua việc ứng dụng các công nghệ như thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), mô hình 3D, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và mã QR, những câu chuyện lịch sử vốn chỉ được thể hiện bằng văn bản hay hiện vật nay trở nên sống động hơn. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dùng có thể khám phá kiến trúc cổ, nghe thuyết minh đa ngôn ngữ, xem hình ảnh phục dựng hoặc tương tác với các hiện vật dưới góc nhìn mới.
Nhà sáng tạo nội dung Nguyễn Đức Huy
Khái niệm "chạm vào di sản" không chỉ mang ý nghĩa tiếp cận công nghệ mà còn thể hiện sự kết nối giữa con người với những giá trị văn hóa thông qua nền tảng số. Mỗi lần quét mã QR tại một di tích, mỗi chuyến tham quan bảo tàng bằng công nghệ thực tế ảo hay mỗi bản đồ số giới thiệu điểm đến đều góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ vốn quen thuộc với môi trường số.
Đối với ngành du lịch, chuyển đổi số mở ra nhiều cơ hội xây dựng sản phẩm mới. Các tour tham quan thông minh, ứng dụng hướng dẫn du lịch, bản đồ số tích hợp thông tin điểm đến, hệ thống đặt vé trực tuyến hay các chương trình trải nghiệm thực tế ảo đang từng bước đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách trong nước và quốc tế. Không gian văn hóa vì thế được mở rộng vượt ra ngoài phạm vi địa lý, cho phép người dùng ở bất cứ đâu cũng có thể tiếp cận những giá trị đặc sắc của TP.HCM.
Sinh viên học ngoại khóa tại Bảo tàng TPHCM
Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, số hóa còn mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế sáng tạo. Khi dữ liệu di sản được chuẩn hóa và kết nối, các doanh nghiệp có thể phát triển nhiều sản phẩm mới như tour trải nghiệm thực tế ảo, phim tài liệu tương tác, trò chơi giáo dục, triển lãm số hay các ứng dụng khám phá thành phố trên thiết bị di động. Công nghệ vì thế trở thành cầu nối đưa lịch sử, văn hóa đến gần hơn với giới trẻ – lực lượng có vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và lan tỏa các giá trị truyền thống.
Tuy nhiên, hành trình số hóa di sản không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Giá trị cốt lõi vẫn nằm ở việc bảo đảm tính chính xác của dữ liệu, giữ gìn tính nguyên bản của di sản và xây dựng nội dung có chiều sâu. Công nghệ đóng vai trò là cầu nối để lan tỏa giá trị văn hóa, còn con người là chủ thể sáng tạo, bảo tồn và truyền lại những giá trị ấy cho cộng đồng.
Trong thời gian tới, việc tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý, các đơn vị văn hóa, doanh nghiệp công nghệ, trường đại học và cộng đồng sáng tạo sẽ tiếp tục tạo động lực cho quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa và du lịch. Khi dữ liệu được kết nối, công nghệ được ứng dụng hiệu quả và nội dung được đầu tư bài bản, TP.HCM có cơ hội xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh mang đậm bản sắc địa phương.
Khép lại chương trình, thông điệp "Chạm vào di sản – Hành trình số hóa văn hóa và du lịch TP.HCM" không chỉ phản ánh xu hướng ứng dụng công nghệ trong bảo tồn di sản mà còn khẳng định quyết tâm đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển bền vững. Mỗi cú chạm trên nền tảng số hôm nay chính là nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại, đưa những giá trị lịch sử và bản sắc của thành phố lan tỏa mạnh mẽ đến cộng đồng trong nước và bạn bè quốc tế.
Thu Hương